Możesz przestać wierzyć, zakochać się w niewłaściwej osobie albo uprawiać seks bez ślubu. I nagle okazuje się, że twoje życie prywatne jest sprawą starszych zboru, a kontakt z bliskimi może zależeć od religijnych zasad. Wszystko, oczywiście, w imię miłości.
Kocham cię, ale mam pewne warunki
Nie potrafię zrozumieć rodziców, którzy są gotowi ograniczyć kontakt z własnym dzieckiem tylko dlatego, że przestało podzielać ich wiarę.
Przez lata wychowują człowieka, opiekują się nim, wspólnie przeżywają dobre i złe chwile. A później okazuje się, że dorosłe dziecko postanowiło żyć inaczej.
Nie wierzy już w Jehowę. Nie chce uczestniczyć w zebraniach. Być może zakochało się w kimś spoza organizacji albo zamieszkało z partnerem bez ślubu.
I co teraz?
Czy wszystkie wcześniejsze lata przestają mieć znaczenie?
Dla mnie ograniczanie rodzinnej bliskości po to, żeby wymusić zmianę przekonań, jest formą emocjonalnej presji.
Można oczywiście tłumaczyć to troską o duchowość, wiernością Bogu albo przestrzeganiem zasad wspólnoty. Nie zmienia to jednak faktu, że po drugiej stronie znajduje się człowiek, który może zwyczajnie tęsknić za rodziną.
Kocham cię, ale pod warunkiem, że będziesz żyć tak, jak nakazuje moja religia.
Do cholery, co to za miłość?
Usunięcie ze zboru. Nie trzeba wierzyć mi na słowo
Nie zamierzam opierać całego artykułu na historiach zasłyszanych w internecie. Wystarczy zajrzeć do oficjalnych publikacji Świadków Jehowy.
Organizacja wyjaśnia, że osoba ochrzczona, która dopuszcza się poważnego naruszenia jej zasad moralnych i nie okazuje skruchy, może zostać usunięta ze zboru.
Do takich przewinień zalicza między innymi cudzołóstwo, kradzież, pijaństwo i przemoc domową.
Nie każde naruszenie automatycznie kończy się usunięciem. Według organizacji starsi zboru najpierw próbują pomóc danej osobie zmienić postępowanie.
Ale kiedy ostatecznie zostaje usunięta, pojawia się kolejna kwestia.
Ograniczanie kontaktów towarzyskich.
Świadkowie Jehowy otwarcie piszą, że nie utrzymują takich kontaktów z osobami usuniętymi, choć deklarują, że nadal traktują je z szacunkiem i miłością.
I właśnie tego połączenia nie potrafię zaakceptować.
Bo można uszanować czyjąś decyzję o opuszczeniu wspólnoty i nadal utrzymywać z nim normalną relację.
Tymczasem tutaj religijna dyscyplina może wykraczać poza sam zbór i wpływać na życie rodzinne oraz przyjaźnie.
Cudzołóstwo a seks bez ślubu. To nie jest, kurwa, to samo
W tej historii jest jeszcze jeden element, który wyjątkowo działa mi na nerwy.
Religijne ocenianie życia seksualnego dorosłych ludzi.
Cudzołóstwo oznacza naruszenie wierności małżeńskiej. Seks dwóch dorosłych osób, które nie są w związkach małżeńskich, nie jest tym samym.
Świadkowie Jehowy rozróżniają te zachowania, ale zaliczają je do jednej szerszej kategorii „niemoralnych kontaktów seksualnych”.
Można przeczytać o tym w ich własnych materiałach do studium Biblii.
I teraz wyobraźmy sobie dwoje dorosłych ludzi. Są razem, kochają się, świadomie decydują się na współżycie i nie robią nikomu krzywdy.
Nie mają ślubu.
Według zasad organizacji już sam ten fakt oznacza, że ich postępowanie jest moralnie niewłaściwe.
Jakim, kurwa, prawem dobrowolny seks dorosłych ludzi staje się sprawą religijnej dyscypliny?
Nie mówimy przecież o przemocy seksualnej, wykorzystywaniu, przymusie ani zdradzie.
Mówimy o świadomej decyzji dwóch osób.
Dla mnie moralność seksualna opiera się przede wszystkim na zgodzie, uczciwości, szacunku i niewyrządzaniu krzywdy. Nie potrzebuję urzędowego dokumentu ani religijnej aprobaty, żeby odróżnić dobrowolną intymność od nadużycia.
Świadkowie Jehowy mogą uważać seks przed ślubem za grzech. Mają prawo przestrzegać takich zasad we własnym życiu.
Ale nie zamierzam udawać, że jest to uniwersalna definicja moralności.
Najbardziej absurdalna pozostaje dla mnie możliwość, że życie intymne dorosłego człowieka stanie się powodem usunięcia go ze zboru, a później ograniczenia kontaktów towarzyskich.
Co właściwie ma do tego jego matka?
Ojciec?
Brat albo siostra?
Dlaczego ktoś miałby zastanawiać się nad zaproszeniem bliskiej osoby na rodzinny obiad tylko dlatego, że ta uprawiała seks bez ślubu?
To jest kurewsko niedorzeczne.
Rodzina nie powinna być nagrodą za posłuszeństwo
Świadkowie Jehowy zapewniają, że usunięcie ze zboru nie oznacza automatycznego zerwania więzów rodzinnych.
Jeżeli osoba usunięta nadal mieszka z małżonkiem i dziećmi będącymi Świadkami, życie rodzinne ma toczyć się normalnie.
Warto to zaznaczyć, bo twierdzenie, że każda usunięta osoba natychmiast traci całą rodzinę, byłoby nieprawdziwe.
Sytuacja komplikuje się jednak wtedy, gdy krewni mieszkają osobno.
W starszych publikacjach organizacji znajdują się zalecenia dotyczące ograniczania takich kontaktów, szczególnie gdy nie są konieczne ze względów rodzinnych.
I właśnie tutaj widzę problem.
Dorosły człowiek wyprowadza się z domu, zaczyna samodzielne życie, a po pewnym czasie przestaje wierzyć.
Rodzice nadal są jego rodzicami. Nadal łączą ich wspomnienia, przeżycia i lata wspólnego życia.
Ale teraz do ich relacji wkraczają zasady organizacji religijnej.
Nie każda rodzina stosuje je identycznie. Niektórzy utrzymują kontakt, inni ograniczają go znacznie bardziej.
Sam pomysł, że takie decyzje mają być powiązane z religijnymi wskazówkami, jest dla mnie nie do zaakceptowania.
Rodzina nie jest nagrodą, którą otrzymuje się za odpowiedni poziom posłuszeństwa.
I nie powinna być czymś, co człowiek może utracić wyłącznie dlatego, że zmienił światopogląd.
Odrzucenie jako sposób na powrót
W materiałach Świadków Jehowy można znaleźć argument, że usunięcie ze zboru i wynikające z niego konsekwencje mogą pomóc człowiekowi zastanowić się nad swoim postępowaniem i wrócić do wspólnoty.
Brzmi pięknie, dopóki nie spojrzymy na to z perspektywy osoby usuniętej.
Jeżeli ktoś tęskni za rodziną, traci dawnych przyjaciół i czuje się samotny, może zacząć rozważać powrót.
Ale czy naprawdę wraca dlatego, że odzyskał wiarę?
A może po prostu nie chce dłużej żyć bez ludzi, których kocha?
Nie zamierzam twierdzić, że każdy powrót odbywa się pod presją. Są osoby, które szczerze ponownie przyjmują przekonania Świadków Jehowy.
Ale trudno ignorować ryzyko, że ograniczenie relacji może oddziaływać na czyjąś decyzję.
Dla mnie jest to wyjątkowo niepokojący mechanizm.
Bo jeżeli człowiek ma wybierać między własnym sumieniem a rodziną, to sama możliwość wyboru staje się bardzo gorzkim żartem.
W 2024 roku można było już powiedzieć „cześć”
W 2024 roku organizacja zmieniła część wskazówek dotyczących kontaktów z osobami usuniętymi ze zboru.
Świadkowie mogą obecnie, zgodnie z własnym sumieniem, zaprosić taką osobę na zebranie religijne oraz krótko ją przywitać.
Nie oznacza to jednak przywrócenia swobodnych kontaktów towarzyskich.
I tutaj przyznam, że najbardziej zdumiewa mnie sam fakt, że potrzebna była oficjalna zmiana wskazówek dotyczących zwykłego przywitania.
Dorośli ludzie zastanawiają się, czy mogą powiedzieć drugiemu człowiekowi „cześć”.
A organizacja religijna wydaje w tej sprawie wyjaśnienia.
Przecież to brzmi jak ponury żart.
Nie trzeba przecież zgadzać się z czyimś światopoglądem, żeby go przywitać. Nie trzeba aprobować jego zachowania, żeby potraktować go z elementarnym szacunkiem.
Dla mnie jest to coś tak oczywistego, że trudno uwierzyć, iż w ogóle stało się przedmiotem religijnych zasad.
Norwegia i granice wolności religijnej
Sprawa wykluczania ze zboru i ograniczania kontaktów trafiła również na drogę sądową w Norwegii.
W 2022 roku norweskie władze podjęły decyzje dotyczące pozbawienia Świadków Jehowy rejestracji i państwowego finansowania. Jednym z powodów były obawy związane z praktykami wykluczania oraz ich wpływem na prawa członków wspólnoty, w tym dzieci.
Świadkowie Jehowy zakwestionowali te decyzje.
30 kwietnia 2026 roku norweski Sąd Najwyższy orzekł na korzyść organizacji, uznając odebranie rejestracji i odmowę świadczeń za niezgodne z prawem.
I ten fakt jest istotny.
Nie zamierzam wybierać sobie wyłącznie tych orzeczeń, które pasują do mojej krytyki religii.
Wolność wyznania jest ważna także wtedy, kiedy dotyczy przekonań, których nie podzielam.
Ale zwycięstwo przed sądem nie oznacza, że każda praktyka religijna musi mi się podobać.
Można uznawać prawo organizacji do działalności i jednocześnie krytykować wpływ jej zasad na życie rodzinne.
Mam Świadków Jehowy w rodzinie
Nie piszę o tym wszystkim wyłącznie dlatego, że zainteresował mnie kolejny religijny temat.
Mam Świadków Jehowy w rodzinie.
Czytałam ich publikacje, znam część nauczania i miałam okazję zetknąć się z próbami zainteresowania mnie ich religią.
Próbowano namawiać mnie do rozpoczęcia studium Biblii.
Tyle że nie zamierzam zostać Świadkiem Jehowy. Nie wierzę w ich religię i nie mam najmniejszej ochoty dostosowywać życia do jej zasad.
Część mojej rodziny nadal ma nadzieję, że kiedyś zmienię zdanie.
Nie doczekają się.
Nie oznacza to, że oskarżam swoich bliskich o stosowanie wobec mnie ostracyzmu. Nigdy nie zostałam usunięta ze zboru, bo do niego nie należałam.
Ale właśnie dlatego tak mocno zastanawia mnie, co dzieje się z ludźmi, którzy przez lata byli częścią organizacji, a następnie postanowili odejść.
Ja od początku mogę powiedzieć, że nie wierzę.
A oni często muszą zmierzyć się nie tylko ze zmianą światopoglądu, ale również z konsekwencjami tej decyzji dla swoich relacji.
Nie potrafiłabym zaakceptować sytuacji, w której ktoś bliski uzależnia kontakt ze mną od tego, czy zostanę członkiem jego wspólnoty religijnej.
Może wierzyć w Jehowę, chodzić na zebrania i przestrzegać własnych zasad.
Ale moje życie pozostaje moje.
Jeśli twoje dziecko nie wierzy, nadal jest twoim dzieckiem
Najbardziej chciałabym skierować ten fragment do rodziców.
Nie do wszystkich Świadków Jehowy. Do tych, którzy ograniczają kontakt z dorosłym dzieckiem tylko dlatego, że przestało podzielać ich wiarę.
Wasze dziecko nadal jest tym samym człowiekiem.
To ta sama osoba, którą wychowywaliście, której pomagaliście, o którą się martwiliście i z którą macie wspólne wspomnienia.
Nie stała się nagle kimś obcym dlatego, że przestała wierzyć.
Jeśli dorosłe dziecko stosuje wobec was przemoc, manipuluje albo świadomie wyrządza krzywdę, macie prawo stawiać granice.
Ale jeżeli jedynym problemem jest jego światopogląd, to naprawdę nie widzę powodu, żeby karać je utratą bliskości.
Jeśli ktoś odwraca się od własnego dziecka tylko dlatego, że nie wierzy w jego Boga, to dla mnie jest to zwyczajnie chore.
Możecie się nie zgadzać. Możecie mieć całkowicie inne przekonania.
Ale nie próbujcie nazywać odrzucenia miłością tylko dlatego, że tak przedstawia je religijna interpretacja.
Do cholery, czasami wystarczy po prostu odebrać telefon.
Na zakończenie
Nie mam zamiaru przekonywać Świadków Jehowy, żeby porzucili własną religię. To ich wybór.
Ale równie ważne jest prawo człowieka do odejścia.
Bez zastraszania, emocjonalnej presji i obawy przed utratą bliskich.
Seks bez ślubu nie czyni człowieka niegodnym miłości. Zmiana religii również. Tak samo jak decyzja, że nie chce się już uczestniczyć w życiu wspólnoty.
Rodzina nie powinna działać jak system nagród i kar.
Nie powinna też uzależniać zwykłej bliskości od tego, czy dorosły człowiek podporządkowuje się zasadom organizacji religijnej.
Można kochać kogoś, nie zgadzając się z jego poglądami. Można utrzymywać relację z człowiekiem, którego decyzje życiowe są zupełnie inne niż nasze.
I właśnie tak rozumiem rodzinną miłość.
Nie jako obowiązek bezwarunkowego akceptowania każdego zachowania, ale jako więź, której nie zrywa się tylko dlatego, że ktoś wybrał inną drogę.
Jeśli naprawdę kogoś kochasz, nie powinieneś potrzebować zgody starszych zboru, żeby odebrać od niego telefon.
A jeśli czyjaś religia sprawia, że człowiek musi zastanawiać się, czy może normalnie porozmawiać z własnym dzieckiem, to dla mnie problem nie tkwi w tym dziecku.
Skomentuj